dinsdag 31 januari 2017

Het begin van het Spoorwegmuseum


"Nederlandsch Spoorweg Museum - Utrecht - Moreelse­laan 4 (bij 't Station). Verkeersontwikkeling van 100 jaren. Geschiedenis en Techniek. Behalve Maandags op alle dagen open van 11 tot 4 uur. Entree ƒ 0.10. - Voor scholen ƒ 0.05." (Strooibiljet uit 1934, collectie Nico Spilt)

Lees meer over de oprichting en de eerste jaren van het Spoorwegmuseum. Ook over de nooit gerealiseerde nieuwbouwplannen naast Utrecht CS.



zondag 25 december 2016

Eikstraat 19 in Utrecht

Van september 1982 tot eind 1989 woonden wij in een klein huisje in de wijk Oudwijk in Utrecht. Daar zijn onze drie kinderen geboren. Dat werd een beetje krap, vandaar dat we toen zijn verhuisd naar een grotere woning in Bilthoven. Vanuit Eikstraat 19 keken we uit op het terrein van het Spoorwegmuseum.
 
 
Eikstraat 19 in Utrecht, omstreeks 1988 geschilderd
door mijn schoonvader Co Helmus.

Ik ben een treinenliefhebber, dus ik vond het wel leuk om uitzicht te hebben op het Spoorwegmuseum. Tot 1989 was het daar erg rustig. Het terrein waar nu publiek rondloopt en treintjes rondrijden stond vol met loodsen. Ooit is er zo'n loods afgebrand, daar hadden we toen een mooi uitzicht op.

Vroeger was er een locomotievendepot en dat zal nogal wat lawaai (ook 's nachts) en rook hebben gegeven. Onder de dakpannen van de huizen zat nog steeds roet. Het waren echte arbeidershuisjes. Er woonden vroeger vaak grote gezinnen in, met zijn allen slapend op de bovenverdieping. Oorspronkelijk zal er een zeer steile trap in, heb ik nog wel eens bij de overburen gezien.

Veel huizen in de Eikstraat en andere straten waren eigendom van een huisjesmelker, maar steeds meer huizen werden gekocht door voornamelijk jonge mensen. Naast ons woonde een oude man die ongelooflijk veel aan zijn huisje had verbouwd; hij heeft zelfs ooit een douche gehad onder de woonkamer! Die is later weer verdwenen, maar op een of andere manier zaten er wel grote gaten in de muur onder de vloer, tussen ons huis en het zijne, zodat we nogal wat geluidsoverlast hadden van de buren. Die gaten heb ik volgespoten met purschuim en toen was het probleem opgelost.

Er is ooit sprake van geweest dat de Eikstraat en de straten erachter zouden worden vervangen door nieuwbouw, maar later is besloten tot een renovatieproject. Wij hebben zelf veel aan het huisje opgeknapt, zoals de vloer in de huiskamer vervangen, een zolder gemaakt, kamers gemaakt boven, gaskachels aangelegd, keuken vernieuwd, elektriciteit vernieuwd, schuurtje in de tuin gebouwd, dakkapel aan de straatkant laten aanleggen. Toen we klaar waren met verbouwen zijn we verhuisd.

We hebben er met veel plezier gewoond, maar met drie kinderen werd het in 1989 toch wel een beetje krap. Het was een leuke buurt. We hadden met veel bewoners contact en er zijn ook wel eens straatfeesten georganiseerd.



 
 
 
 
 
 

vrijdag 23 december 2016

Voorspoedig 2017

 
Het team van “Langs de rails” wenst u prettige feestdagen en een voorspoedig 2017 - Blokpost Bunnik, Nico Spilt
 
 
 
 
 
 

Rudolph the blackfaced reindeer

Nee hè? We gaan toch niet ook deze discussie krijgen?
 
 






zondag 4 december 2016

Kanarie in de kolenmijn

 
Spoorwegmuseum, 24 juli 2014. In de nagebouwde kolenmijn is een nagemaakte kanarie te zien. Mijnwerkers namen zo'n beestje mee naar beneden als ze aan het werk gingen. De kanarie moest waarschuwen voor koolmonoxide en voor mijngas. Dat deed hij eenvoudig door van zijn stokje te vallen. De mijnwerkers wisten dan wat ze moesten doen: direct wegwezen.
 
De "kanarie in de kolenmijn" wordt ook als metafoor gebruikt. Zo heeft Hanneke Groenteman een documentaire* gemaakt over het toenemende antisemitisme. Joden zijn als de kanarie in de kolenmijn: als het slecht met hen gaat, is de atmosfeer in de samenleving vergiftigd.
 
In DWDD legde Hanneke de metafoor uit door te vertellen dat men vroeger in kolenmijnen een kanarie liet vliegen. Maar dat was niet handig geweest: vind zo'n beestje maar weer eens terug in die donkere gangen.
 
De kanarie zat in een kooitje dat hoog werd opgehangen. Het ontplofbare mijngas (methaan) is namelijk lichter dan lucht en stijgt omhoog. Het giftige koolmonoxide is zwaarder dan lucht, dus voor de zekerheid zou je ook nog een kanarie op de grond moeten hebben.
 
* EO, vanaf zondag 4 december 2016, 19.15 op NPO2
 
 
 
 

donderdag 17 november 2016

De catacomben van het Spoorwegmuseum

Een bezoek aan twee ingemetselde stoomlocomotieven

Op woensdagavond 16 november 2016 bracht ik een bezoek aan de catacomben van het Spoorwegmuseum in Utrecht.

 
Vijftig Vrienden van het Spoorwegmuseum konden een kijkje nemen in "Wereld 3", waar je normaal alleen via een in het donker rijdend karretje kunt komen. Hoofddoel was natuurlijk loc 6317, die daar inmiddels al meer dan tien jaar in is weggestopt, net als een fraaie andere stoomlocomotief.

De avond begon met een presentatie door Martin van Oostrom - auteur van boeken over diverse locomotiefseries, waaronder de 6300 - en Remmo Statius Muller - wandelende stoomlocomotief-encyclopedie. Zij vertelden iets over de geschiedenis van de serie 6300 en van de sneltreinvariant: de serie 3900. Daarna volgde een rondleiding door de catacomben van het museum.

 
 
Het nadeel van een karretje

Hester Kloosterboer, decorontwerpster bij het NOB, tekende voor Wereld 3. In 2005 bracht zij perfect onder woorden wat er fout is aan haar ontwerp:

"Dat is het voordeel als je mensen in een karretje zet. Je kunt makkelijk de kijkrichting bepalen. Op de seconde precies regisseer ik wat zij zien, horen en voelen. Zo probeer je de zintuigen zoveel mogelijk te manipuleren."

Maar dat is dus wat een museumbezoeker nu juist niet wil. Die wil in zijn eigen tempo zijn eigen zintuigen mani­puleren.

Zo kan het dus ook
 

 

Schaarbeek, 28 juli 2016. NMBS-loc 12.004 in het museum Train World.

Lees meer op www.nicospilt.com/nieuw








dinsdag 8 november 2016

Hoe DWDD wordt ondertitelt

 
 
"Ze wordt beschermt door een oneerlijk systeem."
(De Wereld Draait Door, 8 november 2016)